Các kỹ thuật dạy học tích cực

Các kỹ thuật dạy học tích cực là những kỹ thuật dạy học có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát huy sự tham gia tích cực của HS vào quá trình dạy học, kích thích tư duy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của HS. Các kỹ thuật dạy học tích cực được trình bày sau đây có thể được áp dụng thuận lợi trong làm việc nhóm. Tuy nhiên chúng cũng có thể được kết hợp thực hiện trong các hình thức dạy học toàn lớp nhằm phát huy tính tích cực của HS. Các kỹ thuật được trình bày dưới đây cũng được nhiều tài liệu gọi là các PPDH.  1. Động não 1.1. Khái niệm: Động não (công não) là một kỹ thuật nhằm huy động những tư tưởng mới mẻ, độc đáo về một chủ đề của các thành viên trong thảo luận. Các thành viên được cổ vũ tham gia một cách tích cực, không hạn chế các ý tưởng (nhằm tạo ra “cơn lốc” các ý tưởng). Kỹ thuật động não do Alex Osborn (Mỹ) phát triển, dựa trên một kỹ thuật truyền thống từ Ấn độ.  1.2. Quy tắc của động não •Không đánh giá và phê phán trong quá trình thu thập ý tưởng của các thành viên;•Liên hệ với những ý tưởng đã được trình bày;  •Khuyến khích số lượng các ý tưởng; •Cho phép sự tưởng tượng và liên tưởng. Các b*ước tiến hành 1. Ngư*ời điều phối dẫn nhập vào chủ đề và xác định rõ một vấn đề; 2. Các thành viên đưa ra những ý kiến của mình: trong khi thu thập ý kiến, không đánh giá, nhận xét. Mục đích là huy động nhiều ý kiến tiếp nối nhau; 3. Kết thúc việc đưa ra ý kiến; 4. Đánh giá: •Lựa chọn sơ bộ các suy nghĩ, chẳng hạn theo khả năng ứng dụng - Có thể ứng dụng trực tiếp; - Có thể ứng dụng như*ng cần nghiên cứu thêm; - Không có khả năng ứng dụng. •Đánh giá những ý kiến đó lựa chọn•Rút ra kết luận hành động. 1.3. Ứng dụng •Dùng trong giai đoạn nhập đề vào một chủ đề; •Tìm các phương án giải quyết vấn đề; •Thu thập các khả năng lựa chọn và ý nghĩ khác nhau.  1.4. Ưu điểm •Dễ thực hiện;  •Không tốn kém; •Sử dụng được hiệu ứng cộng hưởng, huy động tối đa trí tuệ của tập thể;  •Huy động được nhiều ý kiến; •Tạo cơ hội cho tất cả thành viên tham gia. 1.5. Nhược điểm •Có thể đi lạc đề, tản mạn; •Có thể mất thời gian nhiều trong việc chọn các ý kiến thích hợp; •Có thể có một số HS „quá tích cực“, số khác thụ động.Kỹ thuật động não được áp dụng phổ biến và nguời ta xây dựng nhiều kỹ thuật khác dựa trên kỹ thuật này, có thể coi là các dạng khác nhau của kỹ thuật động não. 2. Động não viết  2.1. Khái niệm:Động não viếtlà một hình thức biến đổi của động não. Trong động não viết thì những ý tưởng không được trình bày miệng mà được từng thành viên tham gia trình bày ý kiến bằng cách viết trên giấy về một chủ đề.Trong động não viết, các đối tác sẽ giao tiếp với nhau bằng chữ viết. Các em đặt trước mình một vài tờ giấy chung, trên đó ghi chủ đề ở dạng dòng tiêu đề hoặc ở giữa tờ giấy. Các em thay nhau ghi ra giấy những gì mình nghĩ về chủ đề đó, trong im lặng tuyệt đối. Trong khi đó, các em xem các dòng ghi của nhau và cùng lập ra một bài viết chung. Bằng cách đó có thể hình thành những câu chuyện trọn vẹn hoặc chỉ là bản thu thập các từ khóa. Các HS luyện tập có thể thực hiện các cuộc nói chuyện bằng giấy bút cả khi làm bài trong nhóm. Sản phẩm có thể có dạng một bản đồ trí tuệ. 2.2. Cách thực hiện  •Đặt trên bàn 1-2 tờ giấy để ghi các ý tưởng, đề xuất của các thành viên; •Mỗi một thành viên viết những ý nghĩ của mình trên các tờ giấy đó; •Có thể tham khảo các ý kiến khác đã ghi trên giấy của các thành viên khác để tiếp tục phát triển ý nghĩ; •Sau khi thu thập xong ý tưởng thì đánh giá các ý tưởng trong nhóm. 2.3. Ưu điểm •Ưu điểm của phương pháp này là có thể huy động sự tham gia của tất cả HS trong nhóm; •Tạo sự yên tĩnh trong lớp học;  •Động não viết tạo ra mức độ tập trung cao. Vì những HS tham gia sẽ